بخش 5 - مخلوط ها

مخلوط چگونه تشكيل مي شود؟
وقتي دو يا چند ماده مختلف با يكديگر به ترتيبي بياميزند كه ما بتوانيم آنها را از هم جدا كنيم و هر ماده اي خاصيت خود را حفظ كند، مخلوط تشكيل شده است.

در مخلوط ممكن است مواد مخلوط شونده همگي جامد، مايع و يا گاز باشند، يا يكي از مواد جامد و ديگري مايع باشد مثل نمك و آب كه مخلوط آب نمك درست مي كنند.

هواي اطراف ما كه گازي شكل است مخلوطي از گازهاي مختلف است. بسياري از خوراكي ها نيز به صورت مخلوط مصرف مي شوند.
در يك مخلوط، هر ماده تمام خاصيت هاي خود را حفظ مي كند.


مخلوط هاي يكنواخت (محلول): 
وقتي يك حبه قند را در آب مي اندازيد، ذره هاي قند از هم جدا مي شوند و در بين ذره هاي آب قرار مي گيرند و مخلوط يكنواخت درست مي كنند. در نتيجه قند در آب حل مي شود. به اين نوع مخلوط، محلول مي گوئيم.


ماده حل شونده و ماده حلال:
اگر يك قاشق شكر را در آب بريزيد و هم بزنيد، شكر در آب حل مي شود. در اين محلول به شكر ماده حل شونده و به آب ماده حل كننده يا حلال مي گويند. محلول شكر در آب يك محلول جامد در مايع و محلول الكل در آب محلول مايع در مايع است.
در محلول ها، ماده حل شده، خود به خود از حلال جدا نمي شود.



  
پرسش هاي بخش 5

1- كداميك از مخلوط هاي زير محلول است؟
روغن در آب
نفت و آب
نمك و آب
نشاسته و آب


2- كداميك از مخلوط هاي زير محلول مايع در مايع است؟
آب و روغن زيتون
آب و آبليمو
آب و نشاسته
آب و اكسيژن


3- آب داغ چه نوع محلولي است؟
جامد در مايع
مايع در مايع
جامد در جامد
گاز در مايع


4- بهترين راهي كه مي توانيم بفهميم يك مخلوط، محلول است يا نه چيست؟
جوشانيدن
از صافي رد كردن
بي حركت در جايي قرار دادن
باهم زدن


5- در ليوان شير يك حبه قند انداختيم و هم زديم در اين محلول به شير چه مي گويند؟
حلال
حل شونده
مخلوط
محلول
 



  پرسش هاي تشريحي:
1- مخلوط چيست؟

وقتي دو يا چند ماده با هم بياميزند و ما بتوانيم به راحتي آنها را جدا كنيم آن مواد با هم مخلوط شده اند، در مخلوط، مواد خواص خود را از دست نمي دهند. 



  2- آيا مي توانيم روغن مايع و آبليمو را مايع در مايع بدانيم؟ چرا؟

خير، زيرا اين دو مايع در يكديگر حل نمي شوند و مايع در مايع يك نوع محلول است. 



  3- به ماده اي كه مواد ديگر را در خود حل مي كند چه مي گويند؟

حلال 



  4- چگونه مي فهميم دو ماده مايع كه با هم آميخته شده اند مخلوط هستند يا محلول؟

در صورتي كه دو مايع به طور يكنواخت ديده شوند و پس از مدتي كه ساكن مي مانند از هم جدا نشوند، محلول هستند و اگر يك مايع در مايع ديگر به صورت معلق ديده شود، مخلوط است كه پس از ساكن ماندن به تدريج از هم جدا مي شوند. 



  5- مخلوطي نام ببريد كه از دو ماده جامد تشكيل شده باشد؟

شكر و عدس، نخود و لوبيا 



  6- مخلوطي از يك ماده جامد و يك مايع نام ببريد كه محلول نباشد؟

شن و آب 



  7- هوا يك مخلوط است يا تركيب؟

مخلوط است. 



  8- در يك محلول آب شيرين آيا مزه سطح مايع با ته مايع با هم فرق دارد؟چرا؟

نه، زيرا ذره هاي قند به آرامي از هم جدا شده و در بين ذره هاي آب قرار گرفته و مخلوط يكنواختي به دست آمده يعني قند در آب حل شده. 



  9- در محلول مواد چگونه پراكنده مي شوند؟

به طور يكنواخت پراكنده مي شوند. 



  10- آيا در محلول همه موادي كه وجود دارند ديده مي شوند؟

خير، ماده حل شونده ديده نمي شود. 



  11- چرا در هوا هيچ يك از مواد تشكيل دهنده را نمي بينيم؟

زيرا همگي گاز هستند.